Bu sloganın benzerini farklı konularda bir çok kez duymuşuzdur.Birkaç yıldır TA1AC Çetin Şener ağabeyimiz QRP home made elyapısı CW tranceiverler yapmaktaydı kimisini kutulayıp  ziyaret edenlere nasıl çalıştığını ve pahalı cihazlar kadar duyabildiğini zevkle anlatıyordu,bir keresinde qso yapma imkanı bulduğum bu tür ufak ve az malzemeden yapılmış cihazların ,boyutlarına göre ne kadar başarılı olduğunu izledim.Daha sonra TA1AL Mustafa İlter ve TA1X İhsan Üre ve TA1EQ Yavuz Çolo arkadaşların bir Fransız amatör telsizcinin sayfasından alarak denedikleri devreler ilgimi çekti. Bu çalışmaları başlatan üstteki arkadaşlarıma teşekkür ederim..

QRP ci Fransız amatör telsizcinin konuyle ilgili sayfası.Luc Pistorius F6BQU http://lpistor.chez-alice.fr/forty1.htm

Şema:   http://lpistor.chez-alice.fr/forty1.htm     Şemayı web sayfasından alabilirsiniz

Devrede dört adet NE612 veya NE602 kullanılmaktadır.RX ve TX iki ayrı bölümde hazırlanmış olmasına rağmen RX VFO osilatörü aynı zamanda TX VFO osilatörü olarak ortak kulanılmaktadır.Alıcı girişinde Preampli,mikser ve aynı zamanda ortak osilatör olarak kullanılan ilk NE612  iki adet  L4-L5   10.7 IF FM radyo bobininden yapılmış bandpass filtreleri ile  filtrelenmiştir.(Kondansatörleri sökülmüştür)Bu bobin katı 7 Mhz bandına göre  paralel kondansatörlerle rezonansa getirilmiştir.Antenden gelen işaretin band geçişini ve NE 612 için gerekli olan empedans yükseltmesinide yaparlar.
NE602 6.2 volt altında zener diyotla regüle edilen voltajla çalışmaktadır.IC1 in 6 nolu ayağı osilatör olarak çalışabildiğinden bağlı olan 12 MHz lik kristali ve onun devamındaki   2 x 10uH lik seri bağlı bobinin varikap diyotla frekansının kaydırılması neticesinde 12000 kHz den 11915 kHz  ye kadar oldukça kararlı  ve vfo gibi değişebilen bir osilatör olarak çalışmaktadır. (Bu aralık kullanılan bobinlerin değerleriyle aşağıya yada yukarıya göre frekansı  kaydırabilir kalibrasyon yapmak gerekiyor) Antenden gelen 7 MHz yi 12MHz den çıkardığımız zaman yaklaşık 5 MHz lik IC1 mixerinden çıkan fark zaten çıkışta bulunun 4adet seri 4915 MHz kristal filtrenin geçireceği aralıkta bir işaret farkı oluşur.Varikap diyot ve seribağlı 10 + 10 uH lik bobinler kristalin frekansını potansiyometre ile voltajı arttırdığımızda kapasite artışı nedeniyle 100kHz lik bir arlıkta aşağı kaydırmaktadır yani frekansı 11915 kHz lere kadar düşmektedir.
http://lpistor.chez-alice.fr/imagesite/radio/forty4.jpg

Filtrelerin çıkışında yine BC548 ile güçlendirilen  işaret IC 2 nin girişine uygulanır IC2 nin product dedektör olarak çalıştırılıyor olması  ve kendi 4915 KHz lik osilatöründen gelen işaret Filtre frekansından 1 ila 1.5kHz farkla çalışacağından filtre frekansından gelen 4915 kHz lik taşıyıcının 1.5 kHz altından X6 4913,5 kHz de salınım yapıp karıştığından 1,5 kHz lik bir band genişliği yapar ve taşıyıcımızdaki modulasyon duyulur.
Bunun çıkışı da LM386 hoparlör sürücüsü tarafından kuvvetlendirilip duyabileceğimiz seviyeye çıkacakatır.

Alıcı katından sonra vericinin ilk devresi mikrofon preamplifikatörü ile  üretilen işaret 1 ve 2 nolu ayaklardan dengelenmiş modulatör olarak kullanılan ve yine X7 4915 kHz lik osilatörden gelen işaret modulasyonun izin verdiği oranda çıkışta belirir,(Bu osilatörün değeride trimer CA3 ile 4913.5 kHz ye ayarlanır). yani modulasyon zarflarının şekline uygun taşıyıcı  IC4 in 4 nolu ayağından çıkar:Filtre takımımız yine alıcıdakinin aynısı olup(4 adet 4915 kHz) band geçiren filtre olarak  işaretin IC5 mikser devresine gönderir Burada NE602 sadece mikser olarak iş görmektedir:

Alıcın osilatörü olarak çalışan 12 MHz lik frekansı kayabilen osilatörün (IC1 pin7) 7 nolu ayağından gelen osilatör işareti IC5 in pin 6 sından girerek karışır ve 4 nolu ayağında 7 MHz lik işaret belirir henüz zayıftır ama gerçek bir LSB SSB işarettir ve empedansı 50 ohm dan yüksektir ..Q4 tr ile güçlenen işaretimiz çıkışta yine 10.7 MHz lik FM radyo IF bobini kulanılarak  50 ohm a indirgenir Q5 ve Q6 transistörleriyle güçlenen LSB işaretimiz yaklaşık 5 watt lık güce erişmiştir.                  (L16-18 toroid üzerine)

Çıkışta ortak kullanılan band geçiren filtre T50-2 toroid üzerine sarılmıştır ancak yapan arkadaşlarımızın bazıları ayarlı nüveli plastik karkas üzerine 18 tur sararak L1 ve L2 yi yapmışlardır.

cihazın çalıştırılmasından sonra bir Rf üreteç yada 7 MHz amatör bandında duyabileceğiniz bir sinyal ile giriş katındaki alıcı L4-L5 bobinlerini en yüksek duyma yapılan yere göre ayarlayın.X6 kristal osilatöründeki trimmer CA2 ile alıcıda seslerin dinlenebilir band genişliğini ayarlayın , yine TX de mikrofon preamplisinin 10k lık trimpotu ile ses ve sürme işaretini ayarlayın (ilk ayarda max. olsun)50 k lik Balanslı modulatör taşıyıcı ayarını çıkışta modulasyon yok iken en az olacak şekilde ortalarda bir yere ayarlayın.L14 ve L15 i Çıkışta en yüksek işreti görecek şekilde ayarlayın,bu ayarlar esnasında dummy load yada anten kullanın,osiloskopla test noktalarındaki sevileleri kontrol ve bir RF üretec kullanırsanız işiniz kolay olur ancak antene bağlayıp gelen sinyallere ve tx çıkışındaki seviye ile ayarları kontrol edip sonuca ulaşabilirsiniz.

Alıcı ve vericinin düzgün çalıştığını farz edersek birbirinden bağımsız taşıyıcı osilatörlerin aynı frekansta olmasını ise şöyle ayarlayın.Duyduğunuz bir ssb sinyali ile yani bir başka istasyonla zerobeat yani ses olarak tam aynı frekansta olduktan sonra tx yaparak sesinizinde aynı frekansta olmasını sağlayın bu ayarlar X6 ve X7 osilatörleriyle biraz hassasiyet gösterilerek yapılabilinir.Eğer bu ayarlar yapılmazsa alıcınızla vericinizin frekanslarında az da olsa bir fark olur SSB de devamlı düzeltme yapmak zorunda kalırsınız yani sesde incelme yada kalınlaşma olur.

Yazıda unuttuğum noktalar olabir mail ile soru sorabilirsiniz.İstanbul şubemizde dört arkadaş daha 40 metre SSB  ve QRP cihazının yapımına başladılar,sanırım ilgi duyacak arkadaşlarımız olacaktır.Bu cihazın maliyeti 70 YTL arsında oluşmaktadır.Dijital frekans göstergesiyle 100 YTL ye ulaşabilir.Ayrıca tüm malzemeler istanbul piyasasından temin edilebilir.Elinizdeki bazı malzemeleride değerlendirmiş olabilirsiniz.Ayrıca kristal osilatörler ve filtreler farklı frekanslarda da olabilir hesaplamayı osilatörden anten giriş frekansının en üst dinleme frekansını çıkartarak yapabilirsiniz.Piyasamızda 12 mhz,12.230 MHz - 4915 veya 5120 MHz kristallerle yapılabilmektedir.Ben kendi cihazımı TA1X İhsan arkadaşımında daha önce denediği 12230 ve 5120 kHz lik kristallerle yaptım.Bende bir tane yaptım ve esas  istasyonumu kapalı tutup bu cihazla dinlemede oluyorum.40 metre gece ve gündüz en hareketli band.

Yapacak arkadaşlara başarılar.
73 TA1D K.Mehmet Başak